Nieuws

Voel je grutto in Erik of het Klein Insectenboek

Delen

Voel je grutto in Erik of het Klein Insectenboek

LEEUWARDEN - Wat te doen aan het almaar afkalvende leefgebied van de weidevogel?

Die vraag stond dinsdagavond, weer, centraal tijdens een debat van Kening fan 'e Greide. De toekomst van het weidelandschap werd, in het bijzijn van zo'n honderd geïnteresseerden, besproken in het atrium van het Natuurmuseum Fryslân in Leeuwarden.

Onder leiding van Klaas Sietse Spoelstra spraken boeren, wetenschappers en kunstenaars over de weidevogelpopulatie. Want die staat, met de grutto als het algemeen geaccepteerde symbool, behoorlijk onder druk.

Vijf voor twaalf

Twee jaar geleden startte het burgerinitiatief Kening fan 'e Greide en inmiddels is het als project opgenomen in het bidbook van CH2018. Cultuur, ecologie en ook economie slaan de handen dus ineen.

Kening fan 'e Greide doet er niet moeilijk over en zegt: ,,Het is tijd om anders te gaan denken. Zeker nu Nederland onder aan de Europese biodiversiteitsladder staat, is het ecologisch beschouwd vijf voor twaalf." Biodiversiteit staat voor de verscheidenheid van levensvormen in het weidegebied.

Het burgerinitiatief spant zich in voor het behoud en herstel van het weidevogellandschap en kwam al met enkele concrete plannen. Ze werden dinsdagavond doorgenomen.

Tjolk

In het zuidwesten van de provincie boeren veertig melkveehouders, verenigd in de Skriezekrite (gruttokring) Idzegea, met een biodivers grasmengsel. Er wordt ruige mest uitgereden, later gemaaid en een hoger grondwaterpeil gehanteerd. Die maatregelen zorgen voor een natter en bloem- en kruidenrijk gebied. Dit trekt insecten en als gevolg daarvan ook de weidevogels.

Een groep van vier melkveehouders produceert vanuit Het Boerengilde de zuiveldrank Tjolk. In vier smaken wordt de melk in normale proporties geproduceerd: geen grootschalige melkveehouderij, maar met oog voor mens, dier en natuur, aldus het gilde.

De werkwijze bevalt, stelden enkele boeren van de Skriezekrite en Het Boerengilde dinsdagavond vast, maar levert nog niet de gewenste extra inkomsten op. Een van de aanwezige agrariërs uit de Skriezekrite zei het treffend: ,,Door met elkaar te werken en afspraken te maken is sprake van sociale cohesie. En dat is mooi. Maar mensen met grote stallen, boeren die een omvangrijk bedrijf moeten runnen, kun je niet verplichten om het rustiger aan te doen."

Erik of het Klein Insectenboek

Hans van der Werf, directeur van de Friese Milieu Federatie (FMF), vond dat ,,alles van het draagvlak afhangt": onder boeren, burgers maar vooral jongeren. De FMF trok vorig jaar met 2.000 studenten van Van Hall en Nordwin het land in. Prachtig, vonden de jongeren dat. De theorielessen beklijfden minder dan het fierljeppen, constateerde Van der Werf: ,,Het buitenleven kreeg het cijfer 9, de lessen op school een 7", waarmee volgens Van der Werf het belang van praktijklessen werd benadrukt.

Museumdirecteur Gerk Koopmans en zijn collega's waren in 2014 gastheer van de Grutto Race: een expositie waarin vooral de kinderen zich onderdompelden in het leven van de weidevogel. In 2018, lichtte Koopmans een tipje van de sluier op, keert de grutto in al haar glorie - de Grutto Race XXL - terug. ,,Dan ligt in het atrium een megagrasveld, met grassprieten van twee meters hoog en enorme insecten." De bezoeker waant zich volgens Koopmans een figurant in het beroemde kinderboek Erik of het Klein Insectenboek, van Godfried Bomans.

Voel je grutto

Trouwens, wie zich nu al een beetje 'grutto' wil voelen kan hier klikken en het Grutto Volgprogramma bekijken. Met piepkleine zenders uitgeruste grutto's laten precies zien waar ze vliegen en verblijven.

En er is meer: de eerder aangehaalde koppeling met CH2018 behelst een reizend festival in vijf Europese landen (Nederland, België, Frankrijk, Spanje en Portugal) waarbij de vliegroute van de grutto's als inspiratiebron geldt. Muzikant Sytze Pruiksma, die de avond dinsdag opende met een ode aan de grutto, gaat in 2018 een vogelsymfonie leiden: zeventig Friese fanfarekorpsen bedienen een duizendkoppig publiek, ergens in een Fries weiland, met een dansgroep er voor.

Slot

Het slotwoord werd met respect uitgesproken door schrijfster Aggie van der Meer. In een poëtische column sprak ze ferm de zaal toe. ,,Hoe lang houden de verdedigers van de grutto het vol... Hoe lang blijven wij de koning trouw."

Kening fan 'e Greide komt eens per drie weken samen in het atrium. Klaas Sietse Spoelstra: ,,En wie het leuk vindt, mag gerust eens aanschuiven."

Meer info staat op www.keningfanegreide.nl.