Nieuws

Projectnieuws | Bejaarden in de belangstelling in Verhalen uit de Wijk

Projectnieuws | Bejaarden in de belangstelling in Verhalen uit de Wijk

Projectnieuws | Bejaarden in de belangstelling in Verhalen uit de Wijk

Projectnieuws | Bejaarden in de belangstelling in Verhalen uit de Wijk

Projectnieuws | Bejaarden in de belangstelling in Verhalen uit de Wijk

Delen

Projectnieuws | Bejaarden in de belangstelling in Verhalen uit de Wijk

Door: Froukje Stuursma, Keunstwurk

Gooi er een kwartje in en ze stoppen niet meer met vertellen, de bewoners van zorgcentrum Sint Jozef in de Leeuwarder Bloemenbuurt en Oldegalileën. Om hun verhalen te bewaren, koppelde Willy Bergsma de ouderen aan kunstenaars die meer willen leren over sociaal-artistieke projecten. Dit gebeurde in het kader van De Reis (in het bidbook als Hack Your Neighbourhood), het community-art project van Keunstwurk in opdracht van Leeuwarden-Fryslân 2018. Met behulp van de kunsten zetten de kunstenaars de verhalen om naar het nu en beogen daarmee de huidige generatie te inspireren.

Zo presenteert ontwerper Lisette Bokma een activiteitenkalender voor de bewoners van het Sint Jozef, gemaakt door basisschoolkinderen. Ze vroeg hen een tekening te maken van iets wat je kunt doen als je op leeftijd bent. Het viel de bewoners Bergsma en Dalstra namelijk op hoezeer ze zich eigenlijk vervelen als ouderen, terwijl ze als jeugdvrienden altijd wel wat bedachten om te doen. Bij de overhandiging van de kalender worden de bejaarden meteen aan het werk gezet met bolletjes gekleurd wol, want voor deze week staat er een wedstrijd vingerhaken op het programma.

Zelf nadenken

Niet alle bewoners zijn meer zo kwiek dat ze kunnen volgen wat er gebeurt in de zaal. Wie wel scherp is, is mevrouw Reitsema (63). Het verbaast haar hoe jongeren zich tegenwoordig laten leiden door beeldschermen en hoe de computer “altijd alles beter weet”. Vormgever Marieke Veenstra maakte daarop een analoge computer met daarin luikjes met vriendenboekjes, bordspellen en boeken. Mevrouw Reitsema doneerde zelfs haar oude glazen oog, dat nu als big brother boven het scherm meekijkt met de gebruiker. De computer komt op een basisschool te staan en mevrouw Reitsema hoopt dat de kinderen “zo ook eens zelf leren nadenken”.

Daar zit heus een kern van waarheid in, maar het komt ook wel een beetje belerend over. Daardoor bestaat de kans dat het project zijn effect mist. Fotograaf Siska Alkema pakt het anders aan en laat ‘haar’ bejaarde, mevrouw Bakker (91), zelf de presentatie doen. Trots als een pauw zit zij op de praatstoel in de kapel van het Sint Jozef, de plek waar vroeger haar klaslokaal stond. De vertelsels over haar jeugd zijn herkenbaar voor de bewoners en de andere belangstellenden moeten smakelijk lachen om de onbeschaamde manier van vertellen van de bewoonster. Ze geniet er zichtbaar van om in de belangstelling te staan.

Samen gaan en samen werken

Hoewel de presentaties vermakelijk zijn, hangt er ook een vleugje oppervlakkigheid in de lucht. Een belangrijk doel van Verhalen Uit De Wijk is om de jongere generatie iets mee te geven, maar de projecten zijn daarvoor wat te veilig. Mevrouw Loonstra (95) doet niettemin een verwoede poging. Ze is altijd een zeer betrokken wijkbewoner geweest en ondanks haar hoge leeftijd heeft ze nog steeds haar zegje klaar. Een belangrijk motto voor leefbaarheid in een wijk is volgens haar om samen te gaan en samen te werken. “Je hoeft niet voor anderen onder te doen, maar je hoeft er ook niet boven te staan. Je moet samenwerken”.

Beeldend kunstenaar Marga Houtman heeft daarop voor alle bejaarden en belangstellenden de bril van mevrouw Loonstra op karton laten afdrukken, die ze kunnen uitprikken met prikpennen. Wanneer ze hem opzetten, kijken ze naar de wijk door mevrouw Loonstra’s bril. De beeldspraak is helder, maar wel erg risicoloos. Dat is in feite wat er schort aan de projecten die de makers in opleiding presenteren in het Sint Jozef. Het is een middag vol goede bedoelingen, maar kunst mag best iets meer schuren om te beklijven.

Voor De Reis schrijft Froukje Stuursma maandelijks een blog over de ontwikkelingen van het project. Alle foto's van de samenkomst van De Reis vind je hier.

Reacties:

De eerste reacties op de blog komen al binnen! Dit levert interessante vragen op. Moet kunst altijd schuren om te beklijven? Als de input van de bejaarden niet uitnodigt tot risicovolle projecten, wat doe je daar als kunstenaar mee? Wie stel je centraal: de brongroep (de bejaarden), de kunstenaar of het publiek? Stuur uw reactie naar Judith.Baarsma@keunstwurk.nl.

Foto's door Ruben van Vliet