Nieuws

​Ondertussen... | Planetarium hoopt op werelderfgoedstatus in 2018

Delen

​Ondertussen... | Planetarium hoopt op werelderfgoedstatus in 2018

FRANEKER – Het Eise Eisinga Planetarium krijgt over ongeveer zes weken duidelijkheid over zijn wens om op de Unesco Werelderfgoedlijst te komen. Op dit moment buigt een commissie van binnen- en buitenlandse deskundigen zich over het plan van het Franeker monument.

Vijf Kamerleden werden deze week in Franeker bijgepraat door Adrie Warmenhoven, de directeur van het Eise Eisinga Planetarium. Warmenhoven informeerde Anne-Wil Lucas-Smeerdijk (VVD), Sander de Rouwe (CDA), Aukje de Vries (VVD), Lutz Jacobi (PvdA) en Magda Berndsen (D66) over de wijze waarop de besluitvorming tot stand komt. En dat is een langdurige procedure.

Uitzonderlijk

Want voordat het Franeker monument op de prestigieuze lijst van 'onvervangbare en uitzonderlijke sites' komt, is er nog veel te doen. ,,En we zijn er al meer dan tien jaar mee bezig", vertelde Warmenhoven aan de Kamercommissie. Al sinds 2001 werkt het planetarium hard om op de voorlopige lijst van Nederland terecht te komen. Die inspanningen leverden in 2010 succes op.

Na een selectieprocedure bleven tien kandidaten over. Drie van hen werden uitgekozen om relatief snel op de lijst van Unesco te komen: het Teylers Museum in Haarlem, het plantagesysteem op Curaçao en de Van Nellefabriek in Rotterdam. Teylers haakte op het laatste moment af: te weinig 'outstanding universal value', vond de jury. Tijdens de laatste fase voldeden ze niet aan de eisen van Unesco, waarna Teylers zich terugtrok.

Geduld

Het geduld van het Planetarium wordt dus nog even op de proef gesteld: maar het oudste nog werkende planetarium in de wereld blijft wel in de race en manifesteerde zich kortgeleden met een naar eigen zeggen een tussenrapport, waarin het ,,bijzonder en unieke" karakter van het planetarium werd uitgelegd. Dat rapport werd in oktober vorig jaar ingeleverd.

Bij een goede beoordeling – de uitslag wordt zogezegd over een week of zes verwacht – is het Eise Eisinga Planetarium er nog niet. Na de nominatie van de deskundigen volgt het advies aan cultuurminister Jet Bussemaker. Zij adviseert aan de Rijksdienst Cultureel Erfgoed welke kandidaten in welk jaar hun plan mogen indienen. Unesco doet daarna uitgebreid onderzoek, dat naar verwachting – per kandidaat - anderhalf jaar duurt.

Hoogbegaafd

Elk jaar wordt door Unesco één site aan de lijst toegevoegd. Het Planetarium hoopt dat het in 2018 werelderfgoed wordt. De beschermde status is tot nu aan maar tien Nederlandse sites (deelnemers) uitgedeeld. Friesland is met het Woudagemaal (Lemmer) en de Waddenzee overigens goed vertegenwoordigd.

Leeuwarden-Fryslân 2018 steunt de kandidatuur van het Eise Eisinga Planetarium en heeft toegezegd dat het zeker een rol krijgt in het programma van 2018.

Warmenhoven: ,,Wij denken dat we heel ver zijn, dat we iets bijzonders en unieks hebben en we richten op ons 2018." Dan staat ons volgens de directeur een ,,geweldig jaar" te wachten. ,,We zijn dan de culturele hoofdstad van Europa en bovendien is het in 2018 exact tweehonderd jaar geleden dat Koning Willem I het planetarium bezocht. Ook is het dan 250 jaar geleden dat Eise Eisinga in Franeker kwam wonen."

En daar werkte de hoogbegaafde amateur-astronoom Eisinga aan zijn plannen voor het schaalmodel van ons zonnestelsel. Een model dat tussen 1774 en 1781 in zijn woning in Franeker, aan het plafond van de woonkamer, gebouwd werd en tegenwoordig jaarlijks zo'n 45.000 toeristen trekt. Het Planetarium gaat binnenkort verbouwen en hoopt het aantal bezoekers hiermee uit te breiden. In het nieuwe naastgelegen pand, een voormalige bakkerszaak, komen onder meer de entree, het kantoor, een restaurant en educatieve ruimte.